Hiermee wordt bedoeld dat deze ouders de gelijkwaardigheid in ieders rol als ouder belangrijk vinden en zij op 50/50 verdeelbasis hun gemeenschappelijke oudertaak vorm willen geven om hun kinderen zo goed mogelijk naar volwassenheid te begeleiden, waarbij ieders (individuele) levensinvulling als ex-partner buiten beschouwing wordt gelaten. Duidelijk is dat na een (echt-)scheiding uw rol als vader/moeder anders wordt. U wilt als ouders allebei natuurlijk uw kinderen dagelijks zien opgroeien en bij dit groeiproces betrokken zijn. De (echt-)scheiding trekt hier een dikke streep door. De situatie is anders geworden. Immers, u woont ieder op een ander adres en die ouder die het kind niet meer dagelijks ziet, zal erachter komen dat de tijdens de relatie de zo logische en vaak ongevraagde informatiestroom over de kinderen er niet meer is. Die ouder zal dus aan de bel trekken en om informatie vragen waarbij zeer verbaasd wordt gereageerd.
Na een scheiding is het dus belangrijk om de taak als ouders zijnde onder de loep te nemen. Welke rol had iedere ouder nu tijdens het huwelijk en wat is er nu anders?
Er is een verschil tussen de rol van moeder en die van vader ná scheiding.
Tijdens het huwelijk liggen die rollen besloten in het huwelijkse rolmodel zelf.
Maar de rollen van vader/moeder zullen na scheiding anders worden dan tijdens het huwelijk. Er vindt hierbij ook een fysieke scheiding plaats en ontstaan er 2 aparte “gezinssituaties”.
Er zijn in een na de (echt-)scheiding voor ouders 2 keuzes:
- men blijft steken, of vervalt weer, in het (oude) patroon van “vechten”. In de trant van het zijn mijn kinderen!
- men neemt de uitdaging aan om de sprong naar “collega-ouderschap” te maken.
Kiest men voor het collega-ouderschap, dan is hier voor nodig dat men stap voor stap elkaar als “ collega-ouder” gaat accepteren en er naar te handelen. Vergelijkbaar met inderdaad je collega op werk, waarmee je een “gezamenlijke opdracht” te volbrengen hebt. Met deze collega ga je echt niet op vakantie en ook hoef je je privé-leven niet bloot te leggen. Enkel met wat er voor nodig is om de opdracht goed te volbrengen, wordt de onderlinge harmonie bewaard.
Laten we eerst kijken welke kwalijke gevolgen er kunnen zijn wanneer ouders deze stap naar collega-ouders niet maken:
Een houding van ouders in en na scheiding kan zijn dat men op zijn strepen (standpunten) blijft staan, ook wel bekend onder de term “de hakken in het zand zetten”.
Het ene standpunt van “kom maar op! Ik zal mijn rechten opeisen. Ik heb recht op…”
Roept onmiddellijk een houding op van “ik laat mij niet commanderen en zeker niet controleren!”
Of het standpunt: “als jij (plotseling) een goede ouder wilt zijn, kom je verplichtingen dan maar eerst na”. Ook dit roept een behoorlijke weerstand bij de andere ouder op, waardoor verstarring en verharding optreedt.
Het elkaar of de ander de schuld geven is ook zo’n klassieker. Het is altijd het makkelijkst op de andere ouder/ of een “derde” de schuld te geven en dat die de oorzaak is van alles, maar dat zorgt enkel voor nog meer ellende.
Zijn de ouders niet bereid dit soort standpunten op te geven, dan moet men weer terug naar de rechtbank. Helaas ontstaat dan een lange, zeer lange periode van touwtrekken, waarbij ieder van hen voorbij gaan aan het eigen geluk en levensvreugde, maar ook dat van hun kinderen.
Anno 2011 is het nog steeds zo dat na een scheiding de kinderen bij de moeder blijven en dat vader elders gaat wonen. De kinderen krijgen dus een “eigen plek” bij vader en behouden hun eigen plek bij moeder. Helaas gaat het meestal niet zo eenvoudig en wordt er, vaak onderhuids, een strijd geleverd tussen de ouders om de kinderen. Helaas worden de kinderen ook nog wel eens ingezet om de eigen frustraties te verbloemen.
Moeder: ”ik heb de alimentatie niet (op tijd) ontvangen, dan krijg jij de kinderen niet te zien”. Vader zal dan het gevoel hebben niets anders te kunnen doen dan zijn advocaat aan het werk te zetten. Gevolg, na enige tijd staan deze ouders weer bij de rechter; hierdoor zien de kinderen al die tijd hun vader niet; hun moeder is nog bozer op hun vader dan hiervoor; hun omvergeworpen veilige wereldje wordt nog verder overhoop gehaald. Er zijn verhalen genoeg bekend over kinderen die niet meer naar school willen; kinderen die gedragsproblemen krijgen; kinderen die het leven niet meer zien zitten.
Een van de meest uitgesproken commentaren na scheiding kan zijn:
Moeders commentaar:
Hij keek nooit naar de kinderen om. Ik stond er altijd alleen voor. Vroeg ik iets om te doen, dan zei hij dat hij dat ”later” zou doen of dat ik het zelf maar moest oplossen. Nu wij gescheiden zijn, gaat hij plotseling de “beste vader” uithangen. Eist nu dat hij bij de 10 min. Gesprekken op school aanwezig is; moet er altijd bij zijn met uitvoeringen van school en sport; bemoeit zich met de trainingen van de kinderen. Ik heb het gevoel dat hij volkomen over mij gewalst en absoluut geen rekening met mij houdt.
Vaders commentaar:
Hallo,… ik zie de kinderen maar eens in de zoveel tijd, terwijl jij ze de hele dag bij je hebt. Ik breng ze niet meer naar bed of naar de club. Ik zie ze zó weinig en dat breekt mijn hart. Jij toont absoluut geen begrip voor mijn situatie en dat ik mijn kinderen óók dagelijks wil zien. Ik kan niet anders dan mijn recht aanvechten, want als het aan jou ligt, kreeg ik ze nooit te zien. Ik zie dat ik enkel goed genoeg ben om “te schuiven”, maar van jouw kant staat hier helemaal niets tegenover!
Ik kan hierbij nog zeker een 100-tal andere versies opnoemen, maar de boodschap is duidelijk. Jullie situatie is niet uniek. Samen met jullie worstelen duizenden gebroken gezinnen met deze problematiek.
Hoe: door ieder van jullie individuele standpunt af te stappen en nu eens ècht te kijken wat er speelt. Door werkbare afspraken te maken, want jullie zijn allebei slachtoffer hierin en de grootste slachtoffers zijn jullie kinderen die dit allemaal moeten ondergaan.
De “Gun-factor” kan hier o.a. toe bijdragen.
Om het ouderschapsplan goed in te vullen, kunnen deze vragen u helpen om bij een (echt-)scheiding uw gewijzigde rol als collega-ouder beter in te zien, te formuleren en in evenwicht te brengen met de andere (collega-)ouder.
In de praktijk kan dit er zo uitzien:
Stel dat vader op een flatje woont en de kinderen om de week een weekend heeft. Dochtertje zit op ballet en zoontje zit op voetballen. Deze vader is gewend dat hij van moeder dagelijks te horen kreeg wat er gebeurd was op school; welke balletstuk er geoefend werd; welke coach zoontje nu weer kreeg of met wie hij het aan de stok heeft gekregen, enzovoort. Informatie die op zich niet erg belangrijk is, maar (alleen)op zijn flatje, dan:
- kàn deze vader niet even naar boven gaan om zijn kindjes een aai over hun bolletjes te geven of voor te lezen;
- struikelt hij niet meer over speelgoed dat niet opgeruimd is;
- ziet hij geen jasjes of schooltassen in de gang liggen.
Dit wordt een gemis. Juist het “missen” van de kinderen zal vertaald worden in:
- ik krijg niet voldoende informatie;
- ik weet niet in welke kleur het balletpakje van mijn dochter zal zijn bij de uitvoering of welke voetbalschoenen mijn zoon draagt en
- ik heb ook nog geen uitnodiging voor dat en dat evenement gezien”;
- ik ben niet op de hoogte gehouden over het schoolreisje e.d.
Moeder zal met grote ogen dit lezen en een houding hebben van….
- hij heeft nooit naar de kinderen omgekeken en nu wil hij ineens alles weten?
Door even stil te staan bij de verschillende belevingen van beide ouders afzonderlijk, zal duidelijker worden dat het hier niet gaat om tegenstelling zoals:
- controle houden over de andere ouder/kinderen versus meer vrijheid
- kritiek te hebben op de gang van zaken versus angst voor represailles;
- via een achterdeur toch invloed houden op het gezin versus zich onbekwaam voelen, enz.
Tegenwoordig komt het steeds meer voor dat er een omgangsregeling is met de moeder en dus de kinderen dagelijks bij vader zijn. Hierbij speelt het bovenstaande verhaal net zo’n grote rol, maar kan sterker tot uitdrukking komen doordat de schuldgevoelens van moeder gecorreleerd zijn aan het “oer-moeder” beginsel. Het schuldgevoel er onvoldoende voor de kinderen te (kunnen) zijn, kan extreme gevolgen hebben. Ook het gevoel dat een andere vrouw “ moedertje speelt” kan meer impact hebben dan voor mogelijk gehouden kan worden.
TIPS: Tijdens de actie “eerst de kinderen, dan de rechter” in 2006, zijn deze tips gelanceerd en nog altijd actueel:
- Houd van je kinderen en zeg dit ze elke dag;
- Luister naar ze, hóór wat ze zeggen en wat ze bedoelen;
- Biedt ze een veilige basis, een waar ze altijd op terug kunnen vallen.
- Houd onvoorwaardelijk van je kinderen betekent niet dat je hun gedragingen maar moet goedkeuren. Gedragingen en het wezenlijke van je kind, zijn 2 verschillende dingen. Ieder mens, dus ook ieder kind, wil gekend, erkend, gerespecteerd en gewaardeerd worden om wie ze zijn. Hun gedragingen hebben hier niets mee te maken. Die zijn van een andere orde. Het gekke is dat wanneer jezelf, toen jij nog een kind was, je niet gekend, erkend, gerespecteerd of gewaardeerd voelde door je eigen ouders, je dit allemaal probeert terug te winnen in je levenspartner of in je werk. In je levenspartner en niet bij je levenspartner. Hierin zit een wezenlijk verschil. Voor kleinere kinderen is het belangrijk te weten dat zij beseffen dat zij er niets aan kunnen doen dat hun ouders gaan scheiden. Het is hun schuld niet.
- Luister naar ze. Niet alleen naar wat ze zeggen, maar ook (en soms juist dat) wat ze niet zeggen. Wat ze uitstralen en de veranderingen in hun gedragingen. Wanneer de kinderen ouder zijn, dan wordt het belangrijker enkel naar hun te luisteren en niet jouw oordeel te geven of hen te zeggen wat ze doen moeten. Gun hen hun eigen leven, maar geef hen jouw levensraad, maar gun ze hun eigen “fouten” te maken.
- Biedt ze een veilige basis heeft niets, ik herhaal niets te maken met een mooi huis of een financiële zekerheid. Het heeft te maken dat jouw kind altijd kan rekenen op jouw steun, jouw geloof in hun, jouw liefde voor hen. Het betekent met raad en daad bijstaan wanneer dat nodig is, maar ook het liefdevol hun eigen leven gunnen.
Eigenlijk hoort hier nog een vraag bij:
Welke levensles zou jij je kind mee willen geven???
Wat zou jij jouw kind willen adviseren wanneer het later in een soortgelijke situatie terechtkomt. Een scheiding; ontslagen worden; alles kwijt te raken.
Wat zou jij jouw kind anders willen laten doen dan dat jij hebt gedaan?
Wat zou jij kunnen zeggen om jouw kind te behoeden om dezelfde “fouten” te maken als jij destijds? “Fouten” tussen leestekens omdat ik ervan overtuigd ben dat je geen fouten kunt maken, enkel handelingen waaruit je lering kunt trekken. Dus lessen, levenslessen.
Welke levenslessen zou jij je kind op voor willen bereiden?
Voorbereiden op iets wat nog in de toekomst ligt is voor kinderen moeilijk te begrijpen, maar je kunt ze wel waarden en normen bijbrengen die stoelen op wederzijds respect, vertrouwen en geloof in de toekomst. De invulling daarvan is uiteraard persoonlijk. |
